Wystarczy odwiedzenie strony internetowej Zakliczyna lub zeskanowanie kodu QR na terenie wzgórza z odbudowaną wieżą i przyporą. Samorząd Miasta i Gminy Zakliczyn zlecił opracowanie audioprzewodnika „Melsztyńskie opowieści”, który poprowadzi słuchaczy przez ponad tysiąc lat historii regionu. Opracowaniem scenariuszy i realizacją materiału zajęło się studio.pl.
Od grodziska do możnowładczej rezydencji
Opowieść zaczyna się jeszcze przed powstaniem kamiennej warowni, w czasach pierwszych rolników. W bezpośrednim sąsiedztwie wzgórza zamkowego w Gwoźdźcu funkcjonowała bowiem pierwsza w Polsce kompleksowo przebadania osada ceramiki wstęgowej rytej, którą w pewnym uproszczeniu nazwać można pierwszą wioską. Twórcy opracowania relacjonują też odkrycie dwóch wczesnośredniowiecznych skarbów na terenie grodziska w Zawadzie Lanckorońskiej, a następnie rozwój gródka obronnego do roli jednej z najważniejszych rezydencji możnowładczych w dolinie Dunajca. Opowieść kończy się na współczesnych badaniach archeologicznych i odbudowie donżonu oraz przypory. W kolejnych odcinkach pojawiają się Leliwici, Jordanowie, Tarłowie , Lanckorońscy, burzliwe epoki wojen, a także romantyczne odkrywanie ruin w XIX wieku i współczesne działania konserwatorskie. Całość tworzy narrację o miejscu, które z punktu widzenia historii Małopolski przez wieki pełniło rolę strategiczną, kontrolując ważne szlaki komunikacyjne.
Muzyka, głosy i historia
Opowieść została przygotowana we współpracy z ekspertami. W jej powstaniu uczestniczyli specjaliści z dziedzin archeologii, historii, regionaliści, animatorzy kultury oraz osoby zajmujące się literaturą i pamięcią historyczną. Dzięki temu narracja łączy wiedzę naukową z językiem przystępnym dla turystów i mieszkańców. Poszczególne epizody zostały nagrane w formie słuchowiska. W tle pojawia się specjalnie skomponowana muzyka, a efekty audio budują atmosferę kolejnych epok.
Zamek odzyskał gospodarza, został częściowo zrekonstruowany, zabezpieczony i udostępniony. Teraz chcemy, aby odzyskał również swoją opowieść. Audioprzewodnik pozwala zobaczyć, jak w tym miejscu każda epoka zostawiła ślad – tłumaczy Dawid Chrobak, burmistrz Miasta i Gminy Zakliczyn.
Autorzy projektu wykonawczego zwracają uwagę, że Melsztyn jest też fragmentem większej historii regionu.
Chcieliśmy, aby słuchacz poczuł rytm miejsca, zobaczył ludzi, którzy tu żyli, walczyli, budowali i tracili swoje znaczenie. Dlatego „Melsztyńskie opowieści” pokazują, jak zmieniało się znaczenie zamku i całej doliny Dunajca – relacjonuje Marek Kołdras ze studio.pl, współautor scenariuszy audioprzewodnika.
Nowa perspektywa na zamek
Projekt pomyślano tak, aby bezpłatnie korzystać z niego zarówno podczas spaceru po wzgórzu zamkowym, jak i z dowolnego miejsca. Wystarczy pobrać nagrania ze strony internetowej samorządu lub zeskanować kod QR umieszczony na terenie zamku, by uruchomić kolejne rozdziały audioprzewodnika. Szczególnie ciekawie działa to w trakcie zwiedzania.
Tym bardziej, że w ostatnich tygodniach wokół ruin wytyczono nową ścieżkę prowadzącą wzdłuż murów i wokół donżonu po stronie południowej. Pozwala to zobaczyć wieżę i przyporę z kilku perspektyw i lepiej zrozumieć układ przestrzenny założenia. Na koniec można wejść na odbudowane obiekty. Dopiero ze szczytu donżonu otwiera się pełny widok na dolinę Dunajca i okoliczne wzgórza, który pokazuje, dlaczego właśnie tu powstał jeden z najważniejszych zamków tej części Małopolski.
